Fethiye Belediyesi Dastarhane ile Kadın Üretimini Destekliyor
Fethiye Belediyesi'nin Yeşilüzümlü'de hayata geçirdiği Dastarhane birimi, geleneksel dokuma sanatını yaşatırken kadınlara hem meslek hem de gelir kapısı açıyor. Fethiye Belediyesi ile Likya Kadın Kooperatifi iş birliğiyle yürütülen projede kadın emeği üretime, üretim ise aile ekonomisine dönüşüyor.
Fethiye’nin Yeşilüzümlü Mahallesi’nde yürütülen Dastarhane çalışmaları; hem geleneksel dokumayı yaşatıyor, hem de kadınların üretim hayatına katılımını güçlendiriyor. Belediye bünyesindeki birimde bir sorumlu ile birlikte dört kadrolu dokuma ustası görev yaparken, Likya Kadın Kooperatifi işbirliğiyle kurulan İncirköy ve Yeşilüzümlü atölyelerinde toplam 20 kursiyer kadın üretim sürecine dahil ediliyor. Atölyelerde kullanılan “düven” adı verilen geleneksel tezgahlar, tüm ip ve donanımıyla birlikte kadınlara hazır şekilde tahsis ediliyor.
Fethiye Belediyesi Dastarhane Birimi Sorumlusu Ayşem Gergerli, sistemin işleyişini anlatarak, “Biz tezgahı, ipi, her şeyi hazır veriyoruz. Kadınlarımız sadece dokumaya odaklanıyor. Hem öğreniyorlar, hem de üretiyorlar. İlk başta küçük hatalar olsa bile biz onları da değerlendiriyoruz, emeğin hiçbirini ziyan etmiyoruz” dedi.
Bu model sayesinde kadınların üretim sürecine daha güvenle katıldığını belirten Gergerli, hem eğitim hem de ekonomik karşılık veren bir sistem kurduklarını vurgulayarak, “Bizim için en önemli şey kadınların emeğinin karşılığını alması. Yaptıkları ürünler sadece bir kurs çalışması değil, doğrudan ekonomik değere dönüşüyor. Bu da onların motivasyonunu çok yükseltiyor” diye konuştu. Halk eğitim usta öğreticilerinin desteğiyle hafta içi her gün 10.00–15.00 saatleri arasında devam eden çalışmalarda kadınlara dokuma teknikleri uygulamalı olarak öğretiliyor.
Dastar dokumasının tarihsel sürecine de değinen Gergerli, bu kültürün geçmişten bugüne nasıl dönüştüğünü, “Biz buna eskiden kanat deriz. Yani baş örtüsü olarak kullanılırdı. Kadınlar korunmak ve örtünmek için yapardı. Ama zamanla bu ürün ev tekstiline döndü, perde oldu, masa örtüsü oldu, yatak örtüsü oldu. Şimdi ise çok daha geniş bir alanda kullanılıyor” sözleriyle anlattı. Geçmişte tanıtımın daha sınırlı imkanlarla yapıldığını ancak bugün çok farklı bir noktaya gelindiğini belirten Gergerli, “Eskiden fuarlara elimizde kumaşlarla giderdik. Şimdi ise birçok modacı bizi tanıyor. Tekstil firmaları arıyor, sipariş veriyor. Bu bizim için çok büyük bir gurur” ifadelerini kullandı.
Bugün dastar dokuması sadece geleneksel bir ürün olmaktan çıkıp modern tekstil tasarımlarında da yer buluyor. Elbise, gömlek ve şalvar gibi ürünlere dönüşen kumaş, hem kültürel mirası yaşatıyor hem de kadınların emeğiyle ekonomiye değer katmaya devam ediyor.
